Ramazan ayı, işletmeler için çalışan motivasyonunu artırmak ve kurumsal bağlılığı güçlendirmek adına önemli bir fırsattır. Bu dönemde personele yapılan yardımlar, hem sosyal sorumluluk hem de çalışan memnuniyeti açısından değer taşır. Ancak ramazan yardımlarının muhasebeleştirilmesi konusu, birçok işletme için karmaşık görünebilir.

Ramazan Yardımlarında Tercih Edilen Uygulamalar

İşletmelerin Ramazan döneminde uyguladığı yardım modelleri yıllar içinde çeşitlenmiştir. Günümüzde yaygın olarak kullanılan yöntemler şunlardır:

• Geleneksel Erzak Kolisi Dağıtımı: Temel gıda maddelerini içeren fiziksel paketlerin dağıtılması en eski ve yaygın yöntemdir. Ayni yardım statüsünde değerlendirilir ancak lojistik zorlukları ve her çalışanın ihtiyacına tam hitap edememesi gibi dezavantajları bulunur.
• Nakit Ödeme: Doğrudan çalışanın maaşına eklenen nakit destek, ücret bordrosu üzerinden yürütülür ve Gelir Vergisi ile Damga Vergisi kesintilerine tabi tutulur. İşverenin net tutarı belirlerken bu vergileri de hesaplaması gerekir.
• Kurumsal Hediye Çekleri: SGK genelgesi gereği prime esas kazanca dahil edilmeyen bu yöntem, hem işverene maliyet avantajı sağlar hem de çalışanlara alışveriş özgürlüğü sunar.

Gelir Vergisi Kanunu Kapsamında Ramazan Yardımları

Gelir Vergisi Kanunu’nun 61. maddesine göre, çalışanlara sağlanan her türlü maddi ve ayni kazanç ücret olarak kabul edilir. Bu tanım gereği, personele ramazan paketi muhasebe kaydı yapılırken verilen yardımın prim, ikramiye veya tazminat gibi farklı adlar altında olması, ücret niteliğini değiştirmez. İşletmeler, personele verdikleri Ramazan yardımlarını net ücret olarak değerlendirmeli ve brüt tutarı hesaplayarak ilgili ayın ücret matrahına dahil etmelidir. Aynı kanunun 94. maddesi, işverenlerin ücret niteliğindeki ödemeler üzerinden vergi tevkifatı yapmalarını zorunlu kılar. Bu nedenle Ramazan yardımları da gelir vergisi kesintisine tabi tutulmalıdır.

Kurumlar Vergisi Kanunu Açısından Değerlendirme

Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 6. maddesi, kurum kazancının belirlenmesinde Gelir Vergisi Kanunu hükümlerinin uygulanacağını belirtir. Bu doğrultuda, Ramazan erzak yardımı muhasebe kaydı yapılırken söz konusu harcamalar gider olarak kabul edilir ve şirketin vergi matrahından düşülebilir.

Katma Değer Vergisi (KDV) Uygulaması

Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 3. maddesine göre, işletmeden mal çekilmesi veya personele hediye, ikramiye adı altında verilmesi teslim sayılır. Ramazan gıda yardımı muhasebe kaydı yapılırken KDV hesaplaması önemli bir detaydır. Ramazan paketlerinde KDV oranı belirlenirken şu kural geçerlidir: Paket içindeki her ürün ayrı ayrı faturalandırılmışsa, her ürünün kendi KDV oranı uygulanır. Ancak paket halinde tek bir tutarla sunulmuşsa, paket içindeki en yüksek KDV oranına tabi ürünün oranı tüm paket için geçerli olur. Örneğin, paket içinde bir ürün %20 KDV’ye tabi ise, diğer ürünler %1 veya %8 olsa bile tüm paket %20 KDV ile vergilendirilir.

SGK Primi ve Ramazan Yardımı Muhasebe Kaydı

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 80. maddesine göre, ölüm, doğum ve evlenme yardımları gibi belirli istisnalar dışında yapılan tüm ödemeler ve ayni yardım yerine geçen nakdi ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur Ramazan yardımları genellikle bu istisnalar kapsamında değerlendirilmez. Dolayısıyla Ramazan yardimi muhasebe kaydi yapılırken SGK primi hesaplaması gerekir. Ancak SGK 2020/20 sayılı genelgede belirtildiği üzere, hediye çekleri ve alışveriş çekleri prime esas kazanç kapsamında değerlendirilmez.

Dijital Çözüm: Yemek Kartı ve Kurumsal Hediye Kartı

Geleneksel erzak kolisi dağıtımının operasyonel zorlukları, işletmeleri dijital çözümlere yönlendirmektedir. Market hediye kartı gibi araçlar, hem muhasebe süreçlerini kolaylaştırır hem de çalışanlara daha fazla esneklik sunar. Buna ek olarak çalışanlara yemek desteği olarak sunulan yemek kartları da önemli bir çözümdür. SGK genelgesi gereği hediye kartları prime esas kazanca dahil edilmez. Bu durum, işletmelere önemli bir maliyet avantajı sağlar. Ayrıca dijital çözümler sayesinde:

• Lojistik ve depolama maliyetleri ortadan kalkar
• Çalışanlar kendi ihtiyaçlarına göre alışveriş yapabilir
• Farklı lokasyonlardaki çalışanlara eş zamanlı ulaşım sağlanır
• Tek bir fatura ile süreç yönetilebilir
• Muhasebe kayıtları daha düzenli tutulur

Ramazan yardımlarının muhasebeleştirilmesi, ilgili tüm kanun ve genelgeler çerçevesinde dikkatle yürütülmesi gereken bir süreçtir. İşletmeler, yardım türünü belirlerken hem yasal yükümlülüklerini hem de operasyonel verimliliği göz önünde bulundurmalıdır. Dijital ödeme çözümleri, bu süreçte hem maliyet avantajı hem de işlem kolaylığı sağlayan modern alternatifler olarak öne çıkmaktadır.